Telluurdioxide

Telluurdioxide
Structuurformule en molecuulmodel
Kristalstructuur van telluurdioxide (tetragonaal)
Algemeen
Molecuulformule TeO2
IUPAC-naam telluurdioxide
Andere namen telluur(IV)oxide
Molmassa 159,5988 g/mol
SMILES
O=[Te]=O
InChI
1S/O2Te/c1-3-2
CAS-nummer 7446-07-3
EG-nummer 231-193-1
PubChem 62638
Wikidata Q425220
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur wit
Dichtheid (tetragonaal) 5,75 g/cm³
(orthorombisch) 6,04 g/cm³
Smeltpunt 733 °C
Kookpunt 1245 °C
Goed oplosbaar in zuren, basen
Onoplosbaar in water
Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Telluurdioxide (TeO2) is een oxide van telluur, dat gevormd wordt bij de verbranding van telluur in de lucht. Het is een witte, kristallijne vaste stof.

Synthese

Telluurdioxide kan bereid worden door oxidatie van telluur met zuurstofgas:

Te + O 2 TeO 2 {\displaystyle {\ce {Te + O2 -> TeO2}}}

Commercieel wordt het bereid door oxidatie van telluur met salpeterzuur bij 400 °C:[1]

3 Te + 4 HNO 3 3 TeO 2 + 4 NO + 2 H 2 O {\displaystyle {\ce {3Te + 4HNO3 -> 3TeO2 + 4NO + 2H2O}}}

Kristalstructuur

Telluurdioxide komt voor als twee kristalstructuren: tetragonaal en orthorombisch. De orthorombische vorm komt in de natuur voor als het mineraal telluriet, de tetragonale als paratelluriet. Tetragonaal telluurdioxide behoort tot ruimtegroep P41212 en heeft als eenheidscelparameters a = 480 en c = 761 pm.

Reacties

Telluurdioxide lost zeer slecht op in water en vormt daarbij tellurigzuur:

TeO 2 + H 2 O H 2 TeO 3 {\displaystyle {\ce {TeO2 + H2O <=> H2TeO3}}}

Het evenwicht van deze reactie ligt echter sterk naar links (de evenwichtsconstante is dus zeer klein). Het daarbij ontstane tellurigzuur is zwak amfoteer en reageert met sterke zuren tot telluur(IV)-zouten:

H 2 TeO 3 + 4 HCl TeCl 4 + 3 H 2 O {\displaystyle {\ce {H2TeO3 + 4HCl -> TeCl4 + 3H2O}}}

Reactie met basen leidt tot vorming van waterstoftelluraten (HTeO3) of telluraten (TeO32−):

H 2 TeO 3 + OH HTeO 3 + H 2 O TeO 3 2 + H 3 O + {\displaystyle {\ce {H2TeO3 + OH- <=> HTeO3- + H2O <=> TeO3^2- + H3O+}}}

Toepassingen

Telluurdioxide is ook een tussenproduct bij de terugwinning van metallisch telluur uit zogenaamd anodeslib van de elektrolytische koperbereiding. Dit anodeslib bevat 1 tot 8% telluur.

Telluurdioxide wordt verder ook gebruikt voor de bereiding van telluurzuur en telluurzouten; in katalysatoren voor organische reacties, bijvoorbeeld de alkylering van fenolen,[2] als pigment in keramiek en glas en als speciaal glas voor akoesto-optische apparatuur (modulatoren en deflectoren van laserstralen).[3]

Het is ook gebruikt voor de behandeling van (hoofd)huidaandoeningen, met name in anti-roos-shampoo.[4][bron?]

Zie ook

Externe links

  • (en) MSDS van telluurdioxide
Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) G. Brauer (1963) - Handbook of Preparative Inorganic Chemistry 2nd ed., vol. 1, Academic Press, pp. 447-449.
  2. U.S. Patent 3707569, Alkylation process van 26 december 1972 aan General Electric Co.
  3. Isomet, fabrikant van akoesto-optische apparatuur
  4. U.S. Patent 2933432, Anti-seborrheic suspension of tellurium dioxide van 13 februari 1956 aan Aaron Lichtin